จังหวัดอุดรธานีนับได้ว่าเป็นจังหวัดที่มีวิถีวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็นแหล่งท่องเที่ยวและโบราณวัตถุที่มีชื่อเสียงเป็นมรดกโลก นอกจากนั้นจังหวัดอุดรธานียังเป็นอีกจังหวัดที่มีการทอผ้ามาตั้งแต่ครั้งอดีตโดยเฉพาะอย่างยิ่งการทอผ้าไหม จนสามารถกล่าวได้ว่าอาชีพการทอผ้าไม่เป็นเพียงแค่อาชีพเสริมของชาวบ้านเท่านั้นแต่ยังถือเป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดอุดรธานี ดังจะเห็นได้จากคำขวัญประจำจังหวัดที่ได้ยกเอาเอกลักษณ์ด้านการทอผ้าที่โดดเด่นมายกย่องย่องที่ปรากฏในคำขวัญประจำจังหวัดว่า “หนองประจักษ์คู่เมือง ลือเลื่องแหล่งธรรมะ อารยธรรมบ้านเชียงมรดกโลกห้าพันปี ธานีผ้าหมี่ขิด ธรรมชาติเนรมิตทะเลบัวแดง” จากประโยคที่กล่าวว่า “ธานีผ้าหมี่ขิด” หมายถึง ผ้าไหมทอแบบขิดของจังหวัดอุดรธานีซึ่งเป็นผ้าทอที่มีชื่อเสียงและเป็นเอกลักษณ์และจังหวัดอุดรธานีได้ทอผ้าหมี่ขิดฝ้ายยาวที่สุดในโลกมีความยาว1,199 เมตร มีลวดลายผ้าหมี่ขิดจำนวน 660 ลาย ดังนั้นจังหวัดอุดรธานีจึงเป็นจังหวัดที่มีชื่อเสียงด้านการทอผ้าลายขิดฝ้ายและไหม จากการประกวดผ้าลายขิดที่ตำหนักภูพานราชนิเวศน์ ผ้าลายขิดฝ้ายและไหมของจังหวัดอุดรธานีชนะเลิศติดต่อกันมาเป็นประจำทุกปี ตั้งแต่เริ่มมีการประกวดจนถึงปัจจุบัน

จากที่กล่าวมาข้างต้นจะเห็นได้ว่าจังหวัดอุดรธานีและจังหวัดใกล้เคียงรวมไปถึงประเทศเพื่อนบ้านในอนุลุ่มแม่น้ำโขงอย่าง สปป.ลาว ซึ่งมีชาติพันธุ์ร่วมกันทางประวัติศาสตร์ร่วมกับชาวอีสานในปัจจุบัน มีการทอผ้ากันอย่างแพร่หลายเป็นรากทางวัฒนธรรมซึ่งผู้หญิงอีสานมีหน้าที่ติดตัวมาคือการต่ำหูกหรือการทอผ้า เด็กหญิงเมื่อเริ่มรู้จักหน้าที่อายุ 6-7 ขวบจะเรียนรู้การทอผ้าจากแม่และผู้เฒ่าผู้แก่เป็นการสอนตัวต่อตัว ปากต่อปาก มือต่อมือ หูกต่อหูก โดยไม่มีเอกสารตำราให้ศึกษาเล่าเรียน แต่เป็นการถ่ายทอดไม่เฉพาะแต่การทอผ้าเท่านั้นแต่ยังสอดแทรกนิทาน ภาษิตสอนใจ คติความเชื่อต่างๆ ที่ปรากฏในลวดลายผ้าทอได้ถูกกล่อมเกลาปลูกฝังมาตั้งแต่ยังเล็กยังน้อยรวมถึงจารีตประเพณีในการแต่งกายนุ่งถือผ้าประเภทต่างๆ จะถูกสั่งสมบ่มเพาะและสืบทอดสั่งสอนกันจากรุ่นสู่รุ่นเรื่อยมากลายเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของครอบครัวมายาวนาน

ด้วยพระบรมราโชบายสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณบดินทรเทพยวรางกูร รัชกาลที่ 10 ต่อมหาวิทยาลัยราชภัฏให้เป็นที่พึ่งของชุมชนท้องถิ่น ได้สะท้อนให้ชาวมหาวิทยาลัยราชภัฏทั้งปวงได้ตระหนักถึงพันธกิจต่อชุมชนท้องถิ่นเป็นสำคัญโดยเฉพาะในด้านการพัฒนาท้องถิ่น เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต สังคม เศรษฐกิจรายได้เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตให้มั่นคงยั่งยืน เพื่อให้มหาวิทยาลัยราชภัฏเป็นที่พึงและขุมปัญญาเพื่อนำพาให้ชุมชนท้องถิ่นพัฒนาอย่างมั่นคงยั่งยืน มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานีมีพื้นที่บริการ 5 จังหวัดประกอบด้วยจังหวัดอุดรธานี จังหวัดเลย จังหวัดหนองบัวลำภู จังหวัดหนองคายและจังหวัดบึงกาฬ บทบาทและหน้าที่ของการเป็นสถาบันอุดมศึกษาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานีจึงให้ความสำคัญกับพันธกิจในการจัดการศึกษา การวิจัย การบริการวิชาการและการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมเพื่อตอบสนองการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นมาอย่างต่อเนื่อง

เพื่อเป็นการสนับสนุนแนวนโยบายตามพระบรมราโชบายและสอดคล้องกับนโยบายการพัฒนากลุ่มจังหวัดอีสานตอนบนในการยกระดับผลิตภัณฑ์ผ้าทอพื้นเมืองให้เป็นอาชีพโดยบูรณาการภูมิปัญญาดั้งเดิมของการทอผ้าพื้นเมืองมาประยุกต์กับองค์ความรู้และเทคโนโลยีเพื่อสร้างมูลค่าผ้าทอพื้นเมืองให้มีศักยภาพในการช่วยสร้างอาชีพและสร้างรายได้ลงไปสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน การจัดตั้งศูนย์ออกแบบสร้างสรรค์ผ้าและสิ่งทอ : FTCDC (Fabric and Textile Creative Design Center) มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี การสร้างพิพิธภัณฑ์ผ้าทอพื้นเมืองอีสานและแหล่งเรียนรู้ เพื่ออนุรักษ์และการเผยแพร่วัฒนธรรม ภูมิปัญญา องค์ความรู้ผ้าทอพื้นเมืองเนื่องจากจังหวัดอุดรธานีและจังหวัดใกล้เคียงยังไม่มีพิพิธภัณฑ์ผ้าทอพื้นเมืองประกอบกับเป็นหมุดหมายที่สำคัญของการเป็นเมือง “ธานีผ้าหมี่ขิด” รวมถึงศึกษาวิจัยนวัตกรรมเส้นใยและสีย้อมจากธรรมชาติ การเผยแพร่องค์ความรู้วัฒนธรรมภูมิปัญญาและองค์ความรู้ผ้าทอพื้นเมืองอีกด้วย